DTM

CEVAP: Gümrük Birliği çerçevesinde yapılan en köklü değişikliklerden biri de, 31.12.1995 tarih ve mükerrer 22510 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İthalat Rejimi ve Yönetmeliği'dir.

Bahis konusu mevzuatla, ilk kez 1973 yılında başlayarak, Topluluk çıkışlı, serbest dolaşımdaki sanayi ürünlerinin ithalatında tahsil edilen gümrük vergilerinde her yıl yapılan kademeli indirimler % 100'e ulaşarak tamamen kaldırılmış; ayrıca, aynı tarihte başlanarak üçüncü ülkeler menşeli sanayi ürünlerin ithalatında uygulanan gümrük vergisi oranlarının Topluluk Ortak Gümrük Tarifesine uyumunda % 100'e ulaşılarak, Topluluğun gümrük vergisi oranları aynen uygulamaya konulmuştur. Bu çerçevede, sanayi ürünleri ithalatında tahsil edilen Toplu Konut Fonu tamamen kaldırılmıştır.

Diğer taraftan, 6 Mart 1995 tarih ve 2/95 sayılı Türkiye-AB Ortaklık Konseyi Kararı ile, Türkiye'nin Gümrük Birliği ile beraber üçüncü ülkeler menşeli bazı sanayi ürünlerinde OGT hadleri üzerinde gümrük tarifesi uygulamasına ve 5 yıl içerisinde OGT hadlerine kademeli olarak uyum sağlamasına karar verilmiş olup, 1996 yılı İthalat Rejimi ile sözkonusu uygulamaya başlanmıştır.

SORU 20 : İthalatta herhangi bir kısıtlama var mıdır?

CEVAP: Türkiye'nin 1980 yılından bu yana yürüttüğü dış ticarette liberalizasyon ve dünya pazarları ile bütünleşme politikasına uygun olarak, kamu ahlakı, kamu düzeni veya kamu güvenliği; insan, hayvan ve bitki sağlığının korunması veya sinai ve ticari mülkiyetin korunması amaçlarıyla ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde alınan önlemlerin kapsamı dışındaki malların ithali tamamen serbesttir.

SORU 21: İthalatta, ithal müsaadesi uygulamasına devam edilmekte midir?

CEVAP: 1.1.1996 tarihinde yürürlüğe giren yeni İthalat Rejimi ile, 6 Mart 1995 tarih ve 1/95 sayılı Türkiye-AB Ortaklık Konseyi Kararı'nın 26 ncı maddesinde ifadesini bulan, Topluluk mevzuatında "ürünlerin gümrük birliğine girişi", "gümrük beyanları", "serbest dolaşıma girişi", "malların dolaşımı" gibi konulara ait hükümler, Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasında yer verilen, ithalattan en fazla üç lisans alınmasına imkan tanıyan hükümler ile ithalatta kullanılan belgelerin basitleştirilmesi gibi hususlar göz önünde bulundurularak; Gümrük Birliğine geçişle birlikte, bundan önceki karar hükümleri çerçevesinde ithalat yapmak isteyen kişilerin almaları gereken ithalat belgesi uygulamasına son verilmiş; aynı gerekçelerle İthalat Yönetmeliğinde yer alan ve bankalarca düzenlenen "İthal Müsaadeleri" yürürlükten kaldırılmıştır.

SORU 22: İthalattan harç alınmasına devam edilmekte midir?

CEVAP: 492 sayılı Harçlar Kanununa Ek 8 sayılı tarifenin (a),(b),(c) ve (d) bendlerinde belirtilen harç miktar ve oranlarının tahsil keyfiyeti ve zorunluluğu, yürürlüğe konulan 1996 yılı İthalat Yönetmeliğinde yapılan düzenlemeler çerçevesinde ithalat belgesinin kaldırılması ve mal değişikliği uygulamasına son verilmesi nedenleriyle ortadan kalkmıştır.

Ancak, sözkonusu tarifenin (e) bendinde yer alan ve her bir ithalat talebi için kıymet toplamı üzerinden % 0.12 oranında harç alınmasına yönelik hükmün uygulamasına ise, harcın konusunun ithalata yönelik talep olması ve yukarıda sözü edilen belgelerin kaldırılmasının ithal talebinin oluşmasına engel olmaması nedenleriyle devam edilmesi gerekmektedir.

Gerek AB ve gerekse GATT'tan kaynaklanan uluslararası yükümlülüklerimize açıkça aykırılık teşkil eden bahse konu uygulamaya Maliye Bakanlığınca gerçekleştirilecek bir kanun değişikliği ile en kısa zamanda son verilmesi planlanmaktadır.

İthal müsaadesi belgesinin yürürlükten kaldırılması ve artık ithal işlemlerinin doğrudan gümrük idarelerinde başlaması nedenleriyle, ithal edilecek malın değerinin % 0.12'si oranındaki harç miktarının gümrük beyannamesinin tescili aşamasından önce Maliye Bakanlığınca belirlenen esaslar dahilinde ilgili birimlere yatırılması gerektiği düşünülmekle beraber, bu konuda tatbikatı yürütmekle görevli kuruluş olan Gümrük Müsteşarlığı ile temasa geçilmesi esastır.

SORU 23: Kimler ithalat yapabilir?

CEVAP: İthalat Belgesi uygulamasına son verilmesine paralel olarak, Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca vergi numarası verilen her gerçek ve tüzel kişi ile tüzel kişilik statüsüne sahip olmamakla birlikte yürürlükteki mevzuat hükümlerine istinaden hukuki tasarruf yapma yetkisi tanınan kişiler ortaklıklarına, ithalat işlemlerini yürütme olanağı getirilmiş bulunmaktadır.

SORU 24: Kamu teşebbüslerine veya diğer teşebbüslere verilen özel ve inhisari yetkiler ile, ticari nitelikli devlet tekellerine tanınan ithal imtiyazları devam etmekte midir?

CEVAP: Kamu teşebbüslerine veya diğer teşebbüslere verilen özel ve inhisari yetkiler ile ticari nitelikli devlet tekellerinin Topluluk mevzuatı ile uyumlu hale getirilmesini teminen,

Kamu güvenliği ve kamu düzeninin korunması ile ilgili hükümler hariç olmak üzere, gümrük vergisi ve Toplu Konut Fonu'ndan muafiyet ve istisna tanınan ithalata,
Türk müteahhitlik firmalarınca yapılacak bir kısım iş makinaları ithalatında, kesin ithal sırasında alınan gümrük vergisi ve Toplu Konut Fonu miktarının sadece % 30'unun tahsiline,
İzmir Uluslararası Fuarında perakende satışına izin verilen malların ödenmesi gereken gümrük vergileri ve Toplu Konut Fonu'nun, mevcut vergiler ve Fonun % 50'si olarak tespit edilmesine,

ilişkin hükümlerin uygulanmasına son verilmiştir.

SORU 25 : İthalat Rejimi eki listelerin kapsamı nedir?

CEVAP: İthalat Rejimine ekli listelerin sayısı yediye çıkarılarak,

I sayılı listede, tarım ürünleri için öngörülen gümrük vergisi ve Toplu Konut Fonu oranları,
II sayılı listede, sanayi ürünleri ve AKÇT ürünlerine uygulanacak gümrük vergisi oranları,
III, IV, V sayılı listelerde ise, işlenmiş tarım ürünlerinden tahsili öngörülen gümrük vergisi oranları ile tarım payına tekabül eden Toplu Konut Fonu miktarları gösterilirken,
Topluluğun OGT hadleri altında gümrük vergisi uyguladığımız ürünleri havi listeler VI ve VII sayılı liste olarak belirlenerek, sözkonusu listeler ve buralarda yer alan gümrük vergisi miktarlarının tahsil usul ve esaslarına ilişkin olarak İthalat Rejimi Kararının lafzında gerekli düzenlemeler yapılmıştır.

SORU 26: İthalat mevzuatında gerçekleştirilen diğer yenilikler nelerdir?

CEVAP: AB mevzuatında yer alan ve cezaların kanuni, etkin, uygulanabilir ve şeffaf olması ve yargılama neticesinde verilmesi prensipleri esas alınarak, ithalat rejimine aykırılık ve sahte belge kullanımı gibi hususlara ilişkin yaptırımları düzenleyen 1995 yılı İthalat Rejimi Kararı'nın i1gili maddesi yürürlükten kaldırılmış ve bu kapsamda, daha önceki İthalat Rejimi hükümleri çerçevesinde firmalara verilen müeyyidelerin uygulanmasına da son verilmiştir.

3448/93/EEC sayılı Konsey Yönetmeliği kapsamı işlenmiş tarım ürünlerinde, Topluluk mevzuatına uyumlu yeni mevzuat, tüm unsurları ile yürürlüğe girmiş ve böylece Toplulukta "Meursing Table" olarak adlandırılan, Türkiye'de "Bileşim Tablosu" olarak belirlenen Tablo uygulamaya konularak, anılan ürünlerin ithalatında, muhteviyatlarında bulunan süt ve sütlü ürünler, hububat ve şeker miktarları ile orantılı olarak Toplu Konut Fonu tahsilatı uygulaması (tarım payı) başlatılmıştır.

Bedelsiz İthalat

SORU 27: Bazı Şahsi Eşyanın Bedelsiz İthali kapsamında hangi mallar ithal edilebilir?

CEVAP: Bu kapsamda, otomobiller ile şoför dahil 10 kişiden az insan taşıyan araçlar (bu araçlarla birlikte getirilen hafif römork veya karavan tipi ikamet veya kamp yapmaya mahsus römork ve yarı römorklar dahil), motosiklet, özel uçak ve yatlar ithal edilebilir.

SORU 28: Özel ulaşım araçlarının belli bir süre hak sahiplerinin adlarına kayıtlı olması gerekmekte midir?

CEVAP: Özel ulaşım araçlarının ikametgahın naklinden önceki Türkiye'ye son giriş tarihinden en az 6 ay öncesinden beri talep sahipleri adına kayıt edilmiş ve kullanılıyor olması gerekmektedir. Anılan araçların talep sahibi tarafından kullanıldığı, en az 6 aylık sigorta belgesi ile kanıtlanacaktır.

SORU 29: Bu kapsamda ithal edilen araçlarda yaş sınırlaması var mıdır? Bu ithal şeklinde gümrük vergi ve resimleri ödenecek midir?

CEVAP: İthal edilecek araçlarda model yılı ve yaş kısıtlaması yoktur. Bu kapsamda Avrupa Birliği'nden ithal edilecek mallarda Gümrük Vergi oranları sıfırlanmış, Toplu Konut Fonu kaldırılmıştır. Üçüncü ülkelerden ithal edilecek mallarda ise Ortak Gümrük Tarifesi nispetinde vergi ödenmesi gerekmektedir.

Ayrıca, bu araçlardan yürürlükteki oranlarda Ek Taşıt Alım Vergisi ile Katma Değer Vergisi tahsil edilir.

SORU 30: Kimler bedelsiz ithalat yapabilir?

CEVAP:

A) Türkiye'de bir takvim yılında 6 aydan fazla kalmamaları kaydıyla, yurt dışında en az yirmi dört ay ikamet ettikten sonra ikametgahlarını Türkiye'ye nakledenler,

B) Yurt dışındaki milli veya milletlerarası kadrolara atanmış olup, bu görevlerinden dönen kamu görevlileri,

C) Türk vatandaşlığına geçmek suretiyle ikametgahlarını Türkiye'ye nakleden kişiler,

D) Evlilik nedeniyle ikametgahlarını Türkiye'ye nakleden kişiler,

bu hükümlerden yararlanırlar.

SORU 31: Bu yolla, mesleki alet ve makina ithal etmek mümkün müdür? Bu ithalat için nereye müracaat edilmesi gerekmektedir?

CEVAP: Yurt dışında iki yıl ikamet edenler ile milli veya milletlerarası kadrolara atanan kişiler, kendilerinden iki ay önce altı ay sonraki süreler içerisinde gelen el ile kullanılmak için imal edilmiş veya özellikle elle taşımayı kolaylaştırıcı tertibatla donatılmış alet ve cihazların ithalini ilgili gümrük idaresinden yapabilirler.

SORU 32: Taşıt araçları ithalatı kaç yılda bir yapılabilir?

CEVAP: Bedelsiz taşıt araçları ithalatı, karı-koca ve 18 yaşından küçük çocuklardan oluşan bir aile ünitesine ikametin naklinde ve bu izinlerin tanzim tarihinden itibaren 5 yılda bir verilir.

SORU 33: Müracaatlar nereye yapılır?

CEVAP: İthal konusu taşıt araçlarının teslim edildiği gümrük idaresine en yakın T.Cumhuriyet Merkez Bankası Şubesine bizzat yapılır. Elle kullanılan alet ve cihazlar için ise ilgili gümrük idaresine müracaat edilir.

SORU 34: Müracaat süresi var mıdır?

CEVAP: Her grup için müracaat süresinin başlangıç tarihi farklı olmakla birlikte, hepsi için müracaat süresi 6 aydır.

SORU 35: Taşıt araçları ithalatı için yapılacak müracaat sırasında hangi belgeleri ibraz etmek gerekmektedir?

CEVAP: Taşıt araçları ithalatı için yapılacak müracaat sırasında ibraz edilmesi gereken belgeler aşağıda belirtilmektedir:

Müracaat formu (Merkez Bankası Şubelerinden temin edilecektir.),
Pasaport ve yerine geçen belgeler (göçte pasaport ibrazı zorunlu değildir.),
Gümrük teslim ve tesellüm belgesi,
Vukuatlı nüfus kayıt örneği,
Mülkiyet ve trafik belgeleri,
En az 6 aylık sigorta belgesi.
Kamu görevlilerince ayrıca görev belgesi,
İkametgahın nakledildiğine ilişkin belge,
Göç yoluyla yapılacak ithalatta Türk vatandaşlığına geçişi gösterir belge,
Elle kullanılabilen aletlerde fatura ve tercümesi,

SORU 36: İşyeri nakli suretiyle mesleki alet ve makina ithal etmek mümkün müdür?

CEVAP: Yurt dışında müstakil iş sahibi olarak en az üç yıl süreyle aynı işte çalışanlardan Türkiye'ye kesin dönüş yapanların işlerinin icrasında kullandıkları ve müracaat tarihinden en az 12 ay önce sözkonusu işyerinde kullanılmakta olan sabit tesise ait eşya ve makinalarının ithali için, işyeri faaliyetlerinin durdurulmadan önce ya da faaliyetlerinin durdurulmasından sonra en fazla 3 ay içinde ve eşya ve makinaların Türkiye'ye sevk edilmesinden önce gerekli fatura ve resmi belgelerle birlikte Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü'ne müracaat edilir.

SORU 37: Bazı Şahsi Eşyanın Bedelsiz İthaline İlişkin 96/1 sayılı Tebliğ hangi Resmi Gazete'de yayımlanmıştır?

CEVAP: 31.12.1995 tarihli 22510 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.