İHRACAT REJİMİNE İLİŞKİN UYGULAMALAR SORU 40: İhracatta kota ve tarife kontenjanı dağıtımı hangi usullere göre yapılacaktır? SORU 42: İhracatta herhangi bir kısıtlama veya yasaklama getirmeye hangi kurum yetkilidir ? SORU 43: Yeni İhracat Yönetmeliği'ne göre ülkemizden yapılacak ihracatta kaç türlü yöntem vardır? SORU 44: Bütün ihracat şekillerinde ihracatçılar öncelikle hangi mercie müracaat edeceklerdir? SORU 46: Türkiye'den ihraç edilmesi yasak veya izne bağlı mallar nelerdir? SORU 47: Dış Ticaret Sermaye Şirketi statüsünü kazanmak için bu defa ne gibi bir kolaylık getirilmiştir? SORU 48: Yeni İhracat Rejimi KOBİ'lere ne gibi yenilikler getirmiştir ? CEVAP: Yeni İhracat Rejimi Kararı hazırlanırken, bir önceki Karar'ın ana çerçevesi muhafaza edilmiş ancak, 1992 yılından bu yana geçen zaman zarfında ihracat gibi son derece dinamik bir konuda oluşan yeni değişmeler ile gerek ulusal, gerekse uluslararası alanda meydana gelen gelişmelerin ortaya çıkardığı ihtiyaçların karşılanmasını teminen yeni bazı düzenlemelerin yapılması gereği hasıl olmuştur. Bu amaçla 95/7623 sayılı Karar ile getirilen başlıca yenilikler şunlardır: Dış Ticaret Müsteşarlığı'nın bağlı olduğu Bakanlık; - Piyasalarda meydana gelen olağan dışı bir gelişme, ihracata konu malda görülen yetersizlik, kamu güvenliği, kamu ahlakı, insan sağlığı, hayvanların, bitkilerin veya çevrenin korunması amacına yönelik tedbirler, sanatsal, tarihi ve arkeolojik değer taşıyan metanın korunması nedenleriyle ihracatta kısıtlama veya yasaklama getirmeye, - İhracatta miktar kısıtlaması uygulamaya, - Kalkınma planları ve yıllık programlardaki ekonomik ve sosyal hedeflere ulaşılabilmesini teminen yapılacak faaliyetlerin gerçekleştirilmesi amacıyla; uluslararası kuruluşlara olan yükümlülükler ile iç ve dış piyasa şartları ve diğer ülkelerin madde politikalarına ilişkin uygulamalar da göz önünde tutularak, ihracata konu ürünlere rekabet gücü kazandırıcı çalışmalar ve düzenlemeler yapmaya, yetkili kılınmıştır. - Kamu kurum ve kuruluşlarının, madde bazında miktar ve dönem itibariyle ihracatın kısıtlanmasına ve yasaklanmasına yönelik kanun ve kararnamelerin hazırlanması aşamasında Dış Ticaret Müsteşarlığı'nın bağlı olduğu Bakanlığın görüşünü alması yönünde düzenleme yapılmıştır. - İhracat faaliyetlerinin koordineli bir şekilde yürütülebilmesini teminen ilgili kurum ve kuruluşların kendi mevzuatları uyarınca ihracata yönelik olarak alacakları kararlar ile alım ve satımı ilgili mevzuatla belirli bir merciin iznine bırakılmış malların ihracına ilişkin esas ve uygulamaların tespiti aşamasında Dış Ticaret Müsteşarlığı'nın bağlı olduğu Bakanlığın uygun görüşünün alınacağı hükme bağlanmıştır. - İhracatçılara uygulanacak müeyyideler azaltılmış, ihracatçı olmadıkları için halihazırda müeyyide kapsamı dışında kalan uluslararası gözetim şirketleri, yurt dışı müteahhitlik hizmetleri ve ticari kiralama yoluyla ihracat yapanlar ile uluslararası fuar ve sergi organizatörü firmalar da müeyyide kapsamına alınmıştır. CEVAP: Bu Karar ile, uluslararası anlaşmalar hükümlerine uygun olarak ihracatta uygulanabilecek kotalar ile tarife kontenjanlarının (gerek Türkiye tarafından uygulanan ve gerekse ithalatçı ülkeler tarafından uygulanan ve dağıtımı Türkiye'ye bırakılanlar) dağıtım usul ve esaslarını belirlemek yetkisi Dış Ticaret Müsteşarlığına (İhracat Genel Müdürlüğü) verilmiştir. Türkiye tarafından ihracatta uygulanacak kota ve tarife kontenjanlarının miktar ve/veya değeri de Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından belirlenecektir. CEVAP: İhracatta kota ve tarife kontenjanı dağıtımı da; ithalata ilişkin mevzuata benzer şekilde; a) geleneksel ticaret akışı, b) başvuru sırasına göre eşit oranda kota tahsisi, c) talep edilen miktar ve/veya değerlerle orantılı tahsis, d) Müsteşarlıkça ürün yapısı ve ekonomik miktarları dikkate alınarak belirleme, yöntemlerinden bir veya birkaçı temel alınarak yapılacaktır. Kota dağıtımında uyulacak esaslar, tahsis için başvuru esasları yine Yönetmelik ile düzenlenecektir. CEVAP: İhracatçı Belgesi 15 Ocak 1996 tarihi itibariyle kaldırılmıştır. İhracat yapacak kişilerin öncelikle ve sadece ilgili İhracatçı Birliğine üye olmaları yeterli bulunmaktadır. CEVAP: 95/7623 sayılı İhracat Rejimi Kararı'nın 3 üncü maddesi, AB mevzuatına paralel olarak, gerekli hallerde bir malın ihracatına kısıtlama veya yasaklama getirmeye Dış Ticaret Müsteşarlığı'nın bağlı olduğu Bakanlığı yetkili kılmıştır. CEVAP: Önceki uygulamaya paralel olarak üç türlü ihracat şekli vardır. Bunlar; Özellik Arz Etmeyen İhracat, Kayda Bağlı İhracat ve Özelliği Olan İhracat şeklindedir. CEVAP: Hemen her ihracat şeklinde ve özellikle "Özellik Arz Etmeyen İhracat" ile "Kayda Bağlı İhracat" şekillerinde ihracatçıların ilgili ihracatçı birliğine müracaat etmeleri gerekmektedir. CEVAP: Gümrük idareleri fiili ihracat sırasında, 15 Ocak 1996 tarihinden itibaren; - İhracatçı Belgesini, - Nispi Aidat Tahsil Makbuzunu ve - Evvelce ihracatçılar tarafından doldurulup (kayıt işlemini müteakip) gümrüklere tevdi edilen İhracat Beyannamelerini (Serbest İhracat Beyannamelerini) aramayacaktır. CEVAP: 6 Ocak 1996 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan (İhracat 96/31) sayılı Tebliğ eki listede, ihracı yasak veya ön izne bağlı malların isimleri ve ön izin mercileri açık bir şekilde belirtilmiş bulunmaktadır. CEVAP: Ödenmiş sermayeleri en az 2 milyon YTL. (2 trilyon TL.) olan ve bir önceki takvim yılında gümrük beyannamesi bazında; en az (FOB) 100 milyon ABD doları veya eş değerdeki fiili ihracatı gerçekleştiren (transit ve bedelsiz ihracat hariç) anonim şirketlere, her yılın Ocak ayının son gününe kadar başvurmaları kaydıyla “Dış Ticaret Sermaye Şirketi” statüsü verilebilmektedir. Ancak söz konusu şartlar, 2005 yılı sonuna kadar geçerli olmak üzere, ödenmiş sermaye tutarı için 1,5 milyon YTL (1,5 trilyon TL) ve ihracat rakamı için 75 milyon ABD doları olarak tespit edilmiştir SORU 48:Yeni İhracat Rejimi KOBİ'lere ne gibi yenilikler getirmiştir ? CEVAP : Yeni İhracat Rejimi ile tek vergi numarası sahibi, Esnaf ve Sanatkar Odalarına kayıtlı olup, üretim faaliyeti ile iştigal eden esnaf ve sanatkarlara da ihracat yapabilme imkanı tanınmıştır. Ayrıca, yeni Rejim ve ekindeki Tebliğler, herkes tarafından kolaylıkla anlaşılabilir bir şekilde düzenlenmiştir. Bu da, bilhassa açık ve sade bir dil içermesi nedeniyle, mevzuat açısından KOBİ'ler lehine bir iyileştirme olarak görülmektedir. CEVAP : Dış Ticaret Müsteşarlığı 90'lı yıllardan beri KOBİ'lerin dış ticarette örgütlenmeleriyle ilgili çeşitli mevzuat çalışmalarını uygulamaya koymuştur. Bu bağlamda, ilk defa 1992 yılında Çok Ortaklı Şirketler (ÇOŞ) Tebliği yayımlanarak KOBİ'lerin ÇOŞ'lar şeklinde birleşmeleri ve sayıca artmaları özendirilmeye çalışılmış, ancak, tek firma dışında bir müracaat olmamıştır. Öte yandan, 1994 ve 1995 yıllarında KOBİ'lerin örgütlenmelerine ilişkin mevzuatta yapılan iyileştirmelerle, aynı üretim dalında faaliyet gösteren KOBİ'lerin sektörel bazda dışa açılmaları hedeflenmiştir. Bu bağlamda, KOBİ'lerin Sektörel Dış Ticaret Şirketleri şeklinde örgütlenmelerini sağlamak üzere, 6.1.1996 tarihinde yayımlanan 96/5 sayılı Tebliğ'de Kalkınmada Öncelikli Yöreler ile yeterli sayıda aynı üretim dalında faaliyet gösteren firmanın bulunmadığı yörelerde 10 firma koşulu 5 firmaya, 5 milyon $ ihracat şartı da 2,5 milyon $'a indirilmiştir. En önemlisi, anılan Tebliğ ile Fransa'da örneği görülen ve ana sanayi-yan sanayi, başka deyişle, büyük firma-küçük firmalar arası ilişkileri geliştirmeyi amaçlayan bir değişiklik sağlanmıştır. Dış Ticaret Müsteşarlığınca 1.6.1995 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren devlet yardımları, tamamen GATT ve AB normlarına uyumlu yardımlar olup, özellikle KOBİ ve SDŞ'lere yönelik hale getirilmiştir. Bu yardımlar kısaca, Pazar Araştırması, AR-GE, Çevre, Yurtdışı Fuar, Yurtdışında Ofis-Mağaza Açılması ve Yurtiçinde Uluslararası Fuar ve Sergilere Katılma olup, bunlardan KOBİ ve SDŞ'ler yararlanacaktır. Bu yardımlara ilave olarak, eğitim yardımı da getirilecektir. Bu yardımla KOBİ'lerimizin gerek yönetici gerekse işçilerinin eğitimi, kalifiye işgücü istihdamı ile çeşitli şekillerdeki eğitim uygulamalarına destek verilecektir. KOBİ'lere verilen önem mahiyetinde, 1996 yılı KOBİ yılı olarak ilan edilmiştir. Bu konuda başta TOBB, TESK, TOSYÖV ve KOSGEB olmak üzere KOBİ'lere hizmet veren tüm kamu ve özel kuruluşlarla koordineli çalışmalar sürdürülmektedir. Bu kampanya ile ihracat potansiyeli olup, ihracat yapmamış KOBİ'lerin harekete geçirilmesi; bu firmalara ihracat yöntemlerinin anlatılması, özetle KOBİ'lerin dış ticarete yönlendirilmesi hedef alınmıştır.
|