DEVLET YARDIMLARI

SORU 112:Gümrük Birliği'nin devlet yardımları üzerinde ne tür etkileri olacaktır?

CEVAP: Gümrük Birliğinin gerçekleşmesi ile birlikte teşviklerin kalkması kesinlikle sözkonusu değildir. AB'de halen gerek bölgesel, gerek sektörel bazda teşvikler yaygın olarak kullanılmaktadır. Türkiye'nin gümrük birliğinden kaynaklanan yükümlülükleri çerçevesinde mevcut teşvik sistemimizi AB sistemi ile uyumlu hale getirme yükümlüğümüz bulunmakla birlikte, bu uyumun sağlanmasıyla bugüne kadar verilen teşviklerin kapsamını da aşan ölçüde devlet yardımı verme imkanı bulunmaktadır.

Teşvikler konusunda karşılaşılan en önemli sorun, verilen teşviklerde gözönünde bulundurulan ilkeler veya araçlar olmayıp, kaynak eksikliğidir. Yeterli kaynak sağlanması ve AB'nin bu konuda izlediği belli başlı ilkelere uyulması kaydıyla, gümrük birliğinin, devletçe teşvik sağlanmasına engel olacak bir yönü bulunmamaktadır.

Tekstil ve konfeksiyon sektörüne verilen devlet yardımları, 1970'lerden bu yana çeşitli sorunlarla karşı karşıya olmasından kaynaklanan hassasiyeti gözönünde bulundurularak, bu sektörün Topluluk düzeyinde disipline edilmesi kaygısıyla ayrı bir düzenlemeye konu kılınmıştır.

"Tekstil ve Konfeksiyon Sektörüne Verilecek Devlet Yardımlarına İlişkin Çerçeve Karar" ile bu sektöre verilecek devlet yardımlarının tabi olacağı esaslar tesbit edilmiştir.

Sözkonusu Karar hükümleri uyarınca, sektörün mevcut yapısının iyileştirilmesi amacıyla kapasite fazlası olan ürünlerde fazla kapasitenin ortadan kaldırılmasına yönelik olarak, keza üretim kapasitesi artışına yol açmamak kaydıyla yatay yoğunlaşma ve dikey bütünleşme teşvik edilerek sektörün ticari ve sınai yapısını güçlendirmeye yönelik olarak devlet yardımı verilebilmektedir.

AB normlarına göre yıllık cirosu 10 milyon ECU'yü (12-13 milyon dolar), istihdam edilen kişi sayısı ise 250'yı aşmayan işletmelerin KOBİ kabul edildiği dikkate alındığında, Türkiye'de pekçok tekstil işletmesinin, yukarıda belirtilen Çerçeve Karara bağlı olarak verilebilecek teşviklere ilaveten, KOBİ'lere yönelik yardım unsurlarından yararlanması da imkan dahilindedir.